Vitaminler vücutta birçok reaksiyonu katalize eden bileşikler olmaktadır. Hayatı fonksiyonlar için mutlaka gerekli olan vitaminler, insan vücudunda üretilemedikleri için besinlerle ile dışarıdan alınmak zorundadır. Vitaminler yağda veya suda çözülmelerine göre ikiye ayrılmaktadır.

B12 vitamini, suda çözünen önemli bir vitamindir. Doğal olarak hayvanlarda bulunur ama endüstriyel olarak üretilebildikleri için kahvaltılık gevrekler gibi bazı gıdalarda bulunabilmektedir. Beyinle sinir sisteminin sağlıklı işlenmesinde ve DNA üretiminde önemli bir role sahiptir. Özellikle yaşlılarda, veganlarda veya besinlerinin emilimini etkileyen sindirim sistemi bozukluğu olan bireylerde görülen B12 eksikliği, psikiyatrik, anemi ve nörolojik sağlık sorunlarına yol açabilir.

B12 Ne İşe Yarar?

B12, kırmızı kan hücresi oluşumunda, hücre metabolizmasında, DNA üretiminde ve sinir fonksiyonunda temel rol oynamaktadır. Diğer B grubu vitaminlerine göre vücudun ihtiyaç duyduğu minerallerden kobaltı içeren tek vitamindir. B12 vitamini vücutta üretilemediği için hayvansal gıdalardan temin edilmektedir. Bitkisel gıdalarda ise yok denecek kadar az olmaktadır. Gıda takviyesi olarak endüstriyel olarak da üretilmektedir ve tahıllar başta olmak üzere birçok gıdaya eklenmektedir.

B12 vitamini, DNA oluşumu ve düzenlenmesi, beyin fonksiyonu, sinir dokusu sağlığı ve kırmızı kan hücrelerinin üretimi için çok önemlidir. Vücutta bulunan her hücrenin metabolizması, yağ asitleri ve enerji üretiminin sentezinde rol oynamasından dolayı B12 vitaminine ihtiyaç duyar. B12 vitamini, vücudun B9 vitaminini emmesine yardımcı olarak enerjinin sentezlenip serbest kalmasını sağlamaktadır.

Vücudumuz her dakika milyonlarda kırmızı kan hücresi üretir ve B12 vitamini olmadan düzgün bir şekilde çoğalamazlar. B12 eksikliği olduğunda kırımızı kan hücrelerinin üretimi azalır ve anemiye yol açabilir. Bu vitamin her ne kadar vücutta üretilmese de dört yıl kadar karaciğer ve böbreklerde depolanabilmektedir. İhtiyaçtan fazla olan B12, idrar yolu ile dışarı atılır. Yeterli miktarda B12 vitamini almak, vücut sağlığı için çok faydalı olmaktadır.

B12 Vitamininin Faydaları Nelerdir?

B12 vitamini işlevi kadar vücuda bir o kadar da fayda sağlar. Bu faydalar sayesinde vücudun genel sağlığının artmasını sağlar. Bu faydalar ise şu şekildedir;

  • Yeni hücrelerin üretilmesini sağlayarak yaşlanmayı önler,
  • Hücre yapı taşları ile DNA’yı oluşturur,
  • Bağışıklık sistemini güçlendirir,
  • Protein sentezi sürecinde büyük fayda sağlar,
  • Karbonhidratları glikoza çevirerek yağlanmayı azaltır ve vücut enerjisini arttırı,
  • Kansızlığı önlemeye yardımcı olur,
  • Sinir sistemini güçlendirir ve sinir hücrelerini onarır,
  • Unutkanlık ve hafıza sorunlarını azaltır,
  • Büyük olan doğum kusurlarını engeller,
  • Kemik sağlığını destekler ve osteoporozu önler,
  • Sarı nokta göz hastalığı riskini azaltır,
  • Depresyonu önler veya etkilerini azaltır,
  • Sindirim sistemi için oldukça faydalıdır,
  • Kalp ve damar hastalıklarına karşı vücudu korumaya yardımcı olur,
  • Felç riskini azaltır,
  • Saç, cilt ve tırnak sağlığı için temel ihtiyaçtır,
  • Meme, prostat, kolon ve akciğer kanserlerine karşı vücudu koruyabilir.

Hangi Besinlerde B12 Bulunur?

B12 vitamini herhangi bir meyve ya da sebzede bulunmamaktadır. B12’nin doğal kaynakları, protein ağırlıklı hayvansal gıdalardır. Bu gıdalar ise şu şekildedir;

  • Istakoz veya midye gibi kabuklu deniz hayvanları,
  • Sardalye, hamsi, ton balığı, mezgit, somon gibi yağlı balıklar,
  • Hindi, tavuk gibi kümes hayvanları,
  • Yumurtalar,
  • Sığır veya koyun eti gibi kırmızı etler,
  • Karaciğer, böbrek gibi sakatatlar,
  • Süt, peynir gibi süt ürünleri.

Bunun yanında B12 vitamini ile güçlendirilen gıdalar da şu şekildedir;

  • Soya sütü gibi bazı bitki sütleri,
  • Kahvaltılık tahıllar,
  • Bira mayası gibi besleyici mayalar.

B12 Vitamini Eksikliği Belirtileri Nelerdir?

B12 vitamini eksik olduğunda vücut bazı sinyaller verir ya da hastalıklar oluşturabilir. Bu belirtiler ise şu şekildedir;

  • Soluk ya da sararmış cilt,
  • Aşırı yorgunluk veya halsizlik,
  • Kas güçsüzlüğü,
  • El ve ayaklarda uyuşma veya karıncalanma,
  • Nefes darlığı,
  • Denge ve koordinasyon sorunları,
  • Ağız ülseri ve dil enfeksiyonu,
  • Baş dönmesi,
  • Görme bozukluğu,
  • Kabızlık,
  • Enerjisi eksikliği,
  • Depresyon veya kafa karışıklığı gibi psikolojik sorunlar,
  • Hafıza, kavrama ve muhakeme ile alakalı sorunlar,
  • Çok nadir olsa da ateş basması,
  • Kadınlar için adet sorunları,
  • İştahsızlık ve kilo kaybı.

B12 eksikliğinin neden olduğu hastalıklar ise şu şekildedir;

  • Kısırlık,
  • Mide kanseri,
  • Büyük doğum kanseri,
  • Omurilik dejenerasyonu,
  • Pernisyöz anemi,
  • Makula dejenerasyonu,
  • Psikiyatrik rahatsızlıklar (özellikle duygudurum bozuklukları)
  • Bacak sinirlerinin zarar görmesi.