Tüm canlıların hayatlarını idame ettikleri, hava, su, toprak, hayvan ve insanlardan olmak üzere fiziksel ve biyolojik unsurlardan oluşan ortama çevre denilmektedir. Çevre kirliliği, çevreyi meydana getiren fiziksel unsurlar olan hava, su ve toprağın olumsuz etkiler sonucunda zarar görmesine ve yapısının bozulmasına denilir. Çevre kirliliğine neden olan birçok sebep bulunmaktadır. İnsan sağlığına doğrudan etkisi bulunan çevre kirliliğinin en büyük nedeni sanayileşmedir.

Teknolojinin gelişmesi ile birlikte ortaya çıkan aletler, motorlar, çevre kirliliğine neden olmaktadır. Çevre diğer bir adı ile ekosistemdeki bozulmalar ve kirlilikler, tüm canlıların hayatını olumsuz yönde etkilemektedir. Çevre kirliliğini çeşitlendirmek gerekirse hava kirliliği, su kirliliği, görüntü kirliliği, gürültü kirliliği, toprak kirliliği olarak ayrılmaktadır. Çevre kirliliğine insanlar sebep olmaktadır, fakat tüm canlılar çevrenin kirlenmesinden zarar görmektedir.

Hava Kirliliği

Hava kirliliği; havada bulunan toz, duman, koku, gaz gibi maddelerin insan sağlığına ve diğer canlıların hayatına zarar verecek miktarda yükselmesine denilmektedir. Hava kirliliği, insan sağlığına çok ciddi zararlar vermektedir. Hava kirliliği, birçok kronik hastalığın ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Bronşit, astım, kalp rahatsızlıkları, akciğer rahatsızlıkları ve daha fazlası hava kirliliğinin neden olduğu hastalıklardır. İnsanların yanında diğer canlılarda hava kirliliğinden olumsuz yönde etkilemektedir. Hava kirliliğine; fabrikalar, motorlu taşıtlar, termik santraller gibi etmenlerin artışı neden olmaktadır.

Toprak Kirliliği

Toprak kirliliği, toprakta bulunan atık ve kirleticilerin yükselmesine denilmektedir. Toprakta bulunan kirleticilerin olması gerekenden daha fazla bulunması toprak kirliliğine sebep olmaktadır. Toprak kirliliği, toprağın verim gücünü düşürdüğü gibi toprakta yetişen ürünlerinde yapısını bozmaktadır. Hava ve su kirliliği de toprak kirliliğine neden olmaktadır. Suda ve havada bulunan zararlı kirleticiler, toprağa geçerek toprağın dengesini bozmaktadır. Toprak kirliliğine; yanlış tarımsal uygulamalar, kentsel atıklar, endüstriyel atıklar, çevreye zarar veren kirleticiler vb. sebep olmaktadır. Toprağın kirlenmesinden insanlar ve diğer canlılar zarar görmektedir.

Su Kirliliği

Su kirliliği, suyun özelliğini bozacak şekilde kimyasalın karışması ile suyun kalitesinin bozulmasına denilmektedir. Suyun kirlenmesine dolaylı yoldan ve doğrudan etki eden birçok sebep neden olmaktadır. Su, insan yaşamının en önemli parçasıdır. Su kirliliği ve suyun kalitesinin bozulması tüm canlıları ve ekolojik sisteme ciddi anlamda zarar vermektedir. Toprak kirliliği ve hava kirliliği de su kirliliğine dolaylı yoldan etkilemektedir. Fabrika atıkları, termik santraller, kimyasal ilaçlar, gübreler gibi maddeler suyu kirletmektedir.

Görüntü Kirliliği

İnsanların gözüne hoş görünen görüntüye güzel görüntü, onu rahatsız eden görüntüye ise çirkin görüntü denilir. Görüntü kirliliği, insanların yaptıkları faaliyetler ve tahrikler sonucu oluşan çirkin görüntüye denilmektedir. Doğada oluşan yapay ve düzensiz oluşumların hepsi görsel kirliliğe neden olmaktadır. Günümüzde hızla yayılan sanayileşme ve çarpık kentleşmenin sonucu olarak görüntü kirlilikleri ortaya çıkmıştır. Görüntü kirliliği, insan psikolojisi üzerinde olumsuz etkileri bulunmaktadır. Şehirlerde insan nüfusunun hızla artması çarpık kentleşmeye neden olmaktadır.

Gürültü Kirliliği

İnsanları rahatsız eden sese, gürültü denilmektedir. Gürültü kirliliği, insanlar üzerinde olumsuz etkiye neden olan bir durumdur. Günümüzde yapılan araştırmalara göre kentlerdeki gürültü, belirlenen ölçülerin çok üzerindedir. Teknolojinin gelişmesi ile ortaya çıkan aletler, trafik yoğunluğu, gürültü kirliliğinin en büyük nedenleri arasındadır. Gürültü kirliliği, insanların işitme sağlığını psikolojik dengesini bozmaktadır.

Çevre Kirliliğinin Hakkında

İnsan nüfusunun hızla artması ve teknolojinin gelişmesi çevre kirliliğinin de artmasına neden olmaktadır. Fabrikalar, endüstriyel atıklar, motorlu araçlardan çıkan atıklar çevre kirliliğini oluşturmaktadır. Çevre kirliliğine neden olan atıklar, havada, suda ve toprakta zararlı atıkların oluşmasına neden olmaktadır. Teknolojik aletlerin üretilmesi esnasında hem doğal kaynaklar tüketilmekte hem de oluşan atıklar çevreye ve doğaya zarar vermektedir. Nüfusun artmasıyla birlikte kontrolsüz kaynak tüketimi çevresel bir risk oluşturmaktadır. Çevre kirliliği, insanlar tarafından oluşturulmaktadır. Oysa insan ve doğa bir düzen içerisinde yaratılmıştır. Çevre kirliliğinin önüne geçilebilmesi için kentleşme, tüketim alışkanlıkları, nüfus artışı gibi unsurların planlanması gerekmektedir.

Çevre Kirliliğinin Nedenleri

İnsan yaşamını ve diğer tüm canlıların yaşamını olumsuz yönde etkileyen çevre kirliliğinin birçok nedeni bulunmaktadır. Bazıları şunlardır:

  • Bilinçsiz doğal kaynak tüketimi
  • Büyükşehirlere yapılan kontrolsüz göç
  • Plansız kentleşme
  • Endüstriyel tahrip
  • Motorlu araçlar
  • Yangınlar Toprak erozyonları doğal afetler
  • Zirai ve kimyasal ilaçlar
  • Röntgen televizyon telefon tomografi gibi cihazların yaygınlaşması
  • Göllerin kurutulması
  • Fabrikaların artması
  • Sanayileşme
  • Kentsel gürültü

Çevre Kirliliği Nasıl Önlenebilir?

Çevre kirliliğinin en büyük nedeni olan atıklar, doğaya gelişigüzel atılmaması gerekmektedir. İnsanların bireysel olarak veya toplum olarak çevre kirliliğinin önlenmesi için bazı kurallara uyması gerekmektedir. Gereksiz kimyasal ilaçlamalardan kaçınılmalıdır.

Evlerde, işyerlerinde gereksiz su kullanımından kaçınılması gerekmektedir. Evlerde biriken çöpleri malzemesine uygun şekilde paketleyip çöp kovalarına atılmalıdır. Kullanılmayan elektronik cihazların ve atık pillerin doğaya atılmaması gerekmektedir. Doğaya en büyük zararı veren insanlar, aslında doğrudan yolda kendilerine ve tüm canlılara zarar vermektedir. Çevre kirliliğinin önlenmesinde insanlara birçok görev düşmektedir. İnsanların çevre kirliliği hakkında bilinçli olması gerekmektedir.