Atasözleri, kültürün önemli bir mirası olarak gelecek nesillere aktarılır. Uzun yıllar boyu süregelmiş olduğu için söyleneni belli değildir ve anonim olarak geçer. Bu sözler öylesine kalıplaşmıştır ki bir durum veya olayın sayfalarca anlatımını tek cümle ile gerçekleştirmektedir. Bilgi ve öğüt vericidir. Deneyimlerin ve tecrübelerin eseridir. Dayanışma ve yardımlaşma atasözleri adlı yazımızda atalarımızın birbirine destek olan grup ve topluluklar için söylediği sözleri barındırmaktadır. Onlardan birkaçını sizler için derledik.

  • Veren eli herkes öper.
    İyilik yapan, zorda kalan kişilere yardımda bulunan kişilere çoğunluğun saygı duyduğunu ifade etmektedir.
  • Komşu komşunun külüne muhtaçtır.
    Beraber yaşayan toplulukların birbirlerine olan ihtiyaçları ve göstermeleri gereken dayanışmayı anlatmaktadır. İnsan kendini çevreden soyutlayamaz, komşum beni ilgilendirmez diyemez. En kötü zamanında yanında olan insanlar sevdikleriniz ve komşularınızdır.
  • Komşusu açken tok yatan bizden değildir.
    Ülkemiz insanın inançlarından en önemlisi, komşusunu ve beraber yaşadığı insan topluluğunu düşünmesidir. Kapı komşusunun durumundan habersiz olmak manevi duygularımıza yakışmaz.
  • Kele, köseden yardım gelmez.
    Yardıma muhtaç olan kişi, kendi muhtaçlığını gidermeden başkasına yardımcı olamaz. Kendi işlerini yoluna koyamayan bir kişinin başkasına yol göstermeye çalışması uygun görülmez.
  • Verirsen doyur, vurursan duyur.
    Bir iyilik yapılıyor ise bunun hakkının verilmesini ifade etmektedir. İhtiyaç sahibi kişinin ihtiyaçlarının giderilmesi için yapılan bu iyilikler doyurucu ve tatmin edici olmalıdır. Baştan savma veya yarım olarak yapılan işler kişinin ihtiyacını yine yarım bırakacaktır.
  • İyilik eden iyilik bulur.
    Hiçbir karşılık beklemeden iyilik yapan kişilere farklı kapılar açar ve istemese de iyilik bulur. Yardım eden kişiler toplumları tarafından sevilir ve onlardan iyilik bulur.
  • Dost dostun eyerlenmiş atıdır.
    Eyerlenmiş at, uzun yola ve mücadeleye hazır anlamını taşımaktadır. Dostunuz sizin yardımınıza koşmak için eyerlenmiş at gibi bekler.
  • Ne verirsen elinle, o gider seninle.
    Bu dünyada yapılan iyiliklerin karşılığını Allah katında alacak olunması hakkındaki inançtır. Yetime, yoksula, yolda kalana, dara düşene yardım eden, onların ihtiyaçlarını gideren kişiler, bu dünyadan göç ettikleri arkasında bıraktığı güzel düşünceler ile anılacaktır.
  • Yalnız taş duvar olmaz.
    İnsanların sosyal bir varlık olduğunu ve tek başına bir ifade edemeyeceğini anlatmaktadır. İnsanlar tek başlarına tüm işlerini halledemeyeceği için dayanışma ve yardımlaşma içerisinde çevre edinmek zorundadır.
  • Az veren candan, çok veren maldan.
    Maddi durumu iyi seviyede olan kişiler, ihtiyaç sahiplerine yardımda bulunurken büyük meblağlar harcayabilirler. Bu onların maddi durumunun iyi olduğunu yani mallarından verdiklerini ifade etmektedir. Maddi durumu kötü olmasına rağmen başkalarına yardımcı olmak amacıyla az olan maddiyatını da paylaşmayı düşünen kişiler ise candan vermektedir. Çünkü bu miktar onlar için değerlidir, ihtiyaçları vardır ancak yine de başka ihtiyacı olan kişilere yardımcı olma amacını taşımaktadır.
  • Birlikten kuvvet doğar.
    Dayanışmanın anlatıldığı en güzel atasözlerimizden bir tanesidir. İnsanlar dayanışma içinde birlik olursa başarılı olmak ve o işin üstesinden gelmek daha kolay bir hale bürünür.
  • Bir elin nesi var iki elin sesi var.
    İnsanlar tek başına yaşam sürmeye ve işlerini tek başına halletmeye alışık değildir. Bu durum birçok zorluğu içinde barındırmaktadır. Buna karşılık başka kişi veya gruplardan yardım alarak işlerinizi daha kısa sürede çözüme kavuşturabilirsiniz.
  • Baş başa vermeyince taş yerinden kalkmaz.
    Zor işlerin üstesinden gelmek için yardımlaşma ve dayanışmanın gerekli olduğunu ifade etmektedir. Aksi halde başarısız olunacaktır.
  • El el ile, değirmen yel ile.
    Değirmenin çalışması için yel yani rüzgar gerekiyorsa insanın da yaşam sürebilmesi için diğer insanlara ihtiyaç duyduğunu ifade etmektedir.
  • Nerede birlik orada dirlik.
    Dayanışma ve düzen içindeki kişilerin bolluk ve hareketlilik getirdiğine olan inançtır.
  • Bir el bir eli yıkar, iki el bir yüzü yıkar.
    İnsanın tek başına yapabildiklerinin sınırlı olduğunu, diğer işler için yardımlaşmaya ihtiyaç duyduğunu anlatmaktadır.
  • Üşüntü köpekler mandayı paralar.
    Birlik olan topluluklar, zor durumlara karşı mücadele gerçekleştirebilir. Burada önemli olan mücadeleyi sağlayarak işin üstesinden gelecek inancı oluşturmaktadır.