Teknoloji ve sanayileşmenin gelişme göstermesi ile kadın ve erkeklerin iş yaşamına katılımı artmaktadır. Bu artış düzenin sağlanması ve birçok yeni iş kollarının ortaya çıkmasıyla birlikte gereklilik haline gelmiştir. Üretim ve hizmet sunan her iş kolunun verimliliğinin arttırılması, ortaya çıkan ürünün kalitesini de belirlemektedir. İhtiyaçların karşılanması için her detayın maksimum verimlilikte kullanılması gerekmektedir. Ergonomi tam da bu durumu ifade etmektedir. Ergonomi Nedir? Günümüzde Ergonominin Önemi adlı yazımızda, Ergonominin ne anlama geldiği ve neden gereksinim olduğu hakkında detaylı açıklamalar yer almaktadır.

Ergonomi Ne Demekir?

Ergonominin anlamı Yunancadan gelmektedir.

  • Ergon= İş, Nomos= Yasa demektir ve birleşimleri Ergonomi kelimesini oluşturur.

Ergonomi, insanların çalışma hayatlarındaki verimini maksimum seviyeye çıkarmak için yapılan çalışmaları ifade etmektedir. İnsanların çevre ve makine ile ilişkisi doğal ve teknik yönlerden incelenmektedir. İncelemeye şartlar ve insan psikolojisi de dahil edilmektedir.

İnsan için en uygun çalışma koşullarının oluşturulması ve çeşitli araçlarla desteklenerek verimliliğinin arttırılması için mimarlık, tıp, psikoloji, mühendislik, sosyoloji ve psikoloji gibi birçok bilim dalımdan yararlanılır. Bütünlük bozulmayacak şekilde her bilim dalının yöntemleri kullanılır.

Çalışan kişinin ruhen ve fiziken uygun koşullarda yer aldığını hissetmesi iş verimliliğini arttıran önemli bir faktör olarak görülmektedir. İnsanın üretim süreci içindeki yeri ve önemi bu araştırmaları gerekli kılmıştır. Ergonomi çalışmalarının temel hedefi, insanın sağlıklı, rahat ve sorunsuz bir şekilde üretime odaklanmasını sağlamaktır. İdeal çalışma düzenine sahip olan insanlar, yaptıkları işleri benimsemekte ve daha verimli sonuçlar ortaya çıkmaktadır.

Ergonomi çalışmaları insan gücünün kullanıldığı her iş kolunda yapılmaktadır. Fabrika ve ofis gibi yoğun çalışan sayısının bulunduğu durumlarda daha da önem kazanmaktadır. Düzenin insana göre şekillendirilmesi üretim seviyesini üst seviyelere çıkararak memnuniyet yaratmaktadır.

İnsanın sağladığı iş gücü verimliliğinin arttırılması için benimsene ergonomik koşullar;

  • Sosyal açıdan insanların memnun kalacağı iş ortamı oluşturulmalıdır.
  • Ortamda bulunan makine, eşya, araç, alet ve ekipmanlar insanların kullanımına uygun olmalıdır.
  • Yapılacak olan iş ile kişinin yapabilecekleri örtüşmelidir. Kişisel ve bedensel özellikleri ile uyumlu olmayan işlerden başarı beklenemez.
  • İş yerindeki güvenlik sağlanmalı ve sağlığa zarar vermeyecek koşullar oluşturulmalıdır.

Yukarıdaki koşulların uygulanabilmesi için araştırma yapan Ergonomi, insanı birçok faktörü göz önüne alarak inceler. Fiziki özellikler, biyolojik özellikleri psikolojik özellikler, ruh hali, beslenme düzeni, fiziksel kapasitesi ve günlük enerji gibi ihtiyaçlar incelenerek en uygun düzen ve planlama yapılır. Ortam içindeki verimliliğin yükseltilmesi için makine ve ekipmanların düzeni, ışıklandırma sistemi, renk koşulları, dinlenme olanağı gibi faktörler de dahil edilir. İşverenin sunduğu ortam ile çalışanın beklediği koşullar benzerlik gösterdiği takdirde verimliliğin artış göstereceği kavranmıştır.

İlk başlarda sadece verimlilik üzerine çalışmalar yapılmıştır. Ergonominin insandan bağımsız olamayacağı daha sonradan ortaya atılmış ve çalışma koşullarının iyileştirilmesi için çalışmalar yapılmıştır. Güvenli, mutlu ve sağlıklı bir ortam yaratmak, çalışma hayatında başarıyı getirmektedir.

Ergonominin Günümüzdeki Önemi

İnsan nüfusunun artması ile doğru orantılı şekilde ihtiyaçlar da artış göstermektedir. Bu ihtiyaçları karşılayan da nitekim yine bir insandır. Çalışma hayatında yer alan insanların çalışma koşullarının düzeltilmesi ortaya çıkan ürün verimliliğini ve kalitesini arttırmaktadır. Bulunduğu ortamda güvensiz, mutsuz ve yorgun hisseden insanlar, verimliliklerinin tamamını yansıtamadıkları için ortaya çıkan ürün ve hizmetler kalitesizleşir. Günümüzde ergonominin önemi bu noktada anlaşılmaktadır. İşveren ve çalışan arasında olumlu bir ilişkinin oluşturulması işlerin devam etmesini sağlamaktadır.

İşverenler uygun çalışma koşulları sunamaması, çalışan kişi sayısını ve buna bağlı verimliliği de düşürmektedir. Çalışanlar istediği koşulları bularak bağlılık göstermeli, işine saygı duyarak mutlu bir yaşam sürmelidir. Aksi takdirde yaptığı işten memnuniyetsiz kalarak yeni bir iş bulma fikrine yönelecek veya yapmakta olduğu işte verimli olmayacaktır.

İşyerinde yapılan ergonomi çalışmaları sonucunda;

  • Çalışma ortamı, çalışanlar için güvenli bir yer haline gelir.
  • İş gücünün verimli kullanılması sağlanır.
  • Çalışan kişiler bedenen ve zihnen kendilerini daha çok işe verdikleri gibi daha az yorulurlar.
  • İş kazalarının önüne geçilmiş olur.
  • Çalışanın motivasyonu verimliliği ve üretim kalitesinde artışı getirir.
  • Makineleşme, insanın daha az efor sarf etmesine yol açar.