Geri dönüşüm, yeniden kullanılabilme özelliği olan maddelerin çeşitli geri dönüşüm teknikleri kullanılarak hammadde olarak kullanılmasını sağlamaktır. Çevrenin korunması ve atıkların azaltılması için son derece önemli bir uygulamadır. Tüm dünyada artan atık miktarı nedeniyle giderek daha fazla önem kazanmakta ve toplum bilinci oluşturulmaya çalışılmaktadır.

Geri dönüşüm doğru bir şekilde yapıldığında hem hammadde arayışında azalma olur hem de atıkların miktarı azaltılarak çevreyi korumak mümkün olur. Özellikle uzun yıllar doğada atık olarak kalmaya devam edecek olan maddelerin hammadde olarak yeniden kazandırılmış olması her yönden avantajlı bir durumdur.

Geri Dönüşümün Önemi Nedir?

Birçok farklı atık geri dönüştürülerek endüstri tesislerine yeniden kazandırılabilir. Bu sayede hava ve su kirliliği azaltılır. Geleceğe daha temiz bir çevre miras bırakabiliriz. Dünyada uzun yıllar varlığını sürdüren plastik atıklar yüzünden, doğada yaşayan canlıların hayatı tehlikeye girmekte ve doğal yaşam alanları bozulmaktadır. Bu atıklar her geçen gün artarak çoğaldığı için dünyada daha fazla yer tutar.

Geri dönüşüm yapılmadığı takdirde, yeniden hammadde olarak kullanılabilecek ürünleri atık halinde bekletirken, boş yere yeni hammadde arayışına girmiş oluruz. Madenlerin sonsuz olmadığı, kağıt için kesilen ağaçların bir gün tükenebileceği bilinmektedir. Böyle olunca geri dönüşüm ile kazanılan hammaddelerin ne kadar önemli olduğu daha iyi anlaşılır.

Geri Dönüşüm Aşamaları

Kağıt, metal ya da plastik olmasına göre farklı işlemler uygulanarak geri dönüşüm gerçekleştirilir. Kullanılan teknikler, atığın türüne göre değişmektedir. Genel olarak bakacak olursak, geri dönüşüm aşamalarını beş maddede toplayabiliriz.

  1. Geri dönüşüme uygun maddelerin toplanarak ayrıştırılması ilk basamaktır. Diğer atıkların arasından geri dönüşebilme özelliği olanların ayrıştırılmasının ardından, bir de bu atıkların türlerine göre kendi aralarında ayrıştırılması gerekir.
  2. Daha sonraki aşama biriktirmedir. Aynı özellikteki atıklar bir alanda biriktirilir. Yeterli miktara ulaşınca geri dönüşüm işlemi uygulanmak üzere uygun koşullar altında bekletilir.
  3. Cam, metal, plastik, kağıt gibi ayrı türler ayrı yerlerde biriktirilir. Bu ayrımın yapılmasının amacı, her birinin geri dönüşümünde farklı bir tekniğin kullanılacak olmasıdır.
  4. Atıklara farklı fiziksel ve kimyasal değişimler uygulanır. Örneğin metal atıkları eritmek gerekir. Bunun gibi işlemler uygulanarak hammadde haline dönüştürülür.
  5. Artık son aşama olarak geriye, bu hammaddelerin endüstriye kazandırılması vardır. Uygun tesislerde kullanılmak üzere bu hammaddeler sunulur.

Geri Dönüşümün Yararları

Geri dönüşüm yapmamanın zararları kavrandığında yararları da anlaşılabilir. Dünya üzerinde yaşayan milyarlarca insan devamlı olarak atık oluşturmakta ve bu atıkları çöplere atmaktadır. Çöplerin ayrıştırılmaması demek, içinde yeniden değerlendirilebilecek birçok atığın doğaya bırakılması demektir. Bu atıklardan kimisi denizlerde kimisi de toprak üzerinde çürümeye bırakılır. Bu durum doğanın dengesine aykırıdır. Yaşayan canlıların hayatına olumsuz olarak etki eder.

Kısacası, geri dönüşümün en büyük yararı, toprağın, denizin ve havanın kirlenmesinin önlenmesi doğrultusundadır. Atıkların azaltılması ve çevre kirliliğinin önlenmesi için etkisi olan önemli bir uygulamadır. Çöplerin depolanması kolaylaşır. Metal ve plastik gibi doğada uzun yıllar kaybolmadan duracak olan atıkların yeniden endüstriye kazandırılması sağlanır.

Üstelik hammadde olarak değerlendirebileceğimiz ürünlerin atık olarak doğaya bırakılması ekonomiye de zarar veren bir durumdur. Endüstriyel firmalar devamlı olarak hammadde arayışındadırlar. Eğer atıklar geri kazandırılırsa bu durumun ekonomiye de önemli katkıları olur.

Geri Dönüşüm Yapılabilen Atıklar

Cam, geri dönüşebilen atıklardan bir tanesidir. Atık camlar toplanarak renklerine göre ayrıştırılır. Ardından kırılır ve eritilir. Geri dönüştürülen cam, cam asfalt yapısında ve beton içinde kullanılabilir. Atık cam kavanozlar, cam şişeler, cam vazolar bu sayede değerlendirilmiş olur.

Alüminyum atıklar geri dönüştürüldüğünde, neredeyse alüminyum hammadde gibi işlev görebilir. Metal türleri de geri dönüşüm ile yeniden kazandırılabilen atıklar arasındadır. Yüksek sıcaklıkta eritildikten sonar yeniden ambalajlama amacı ile kullanılabilirler. Böylece hammadde arayışına gerek kalmadan metal ambalajlar ve kutular üretilebilir.

Beton atıklar yeniden kullanılmak üzere geri dönüşüm işlemlerine alınabilir. İçerisinde katkı maddesi bulunmaması halinde yeniden beton olarak kullanılabilir. Katkı maddesi içeriyor ise geri dönüşüm sonrasında çakıl taşı olarak kullanılabilmektedir.

Solvent bazlı atıkların özelliği tekrar tekrar geri dönüşüme alınarak kullanılabilmeleridir. Diğer atıklardan ayrıştırılması için yüksek ısılarda buharlaştırılır ve sonrasında soğutularak yoğunlaştırılırlar. Bu işlemler ile yeniden solvent bazlı bileşikler elde edilebilir.

Kompozit atıklar ise mukavva üretimi, tuvalet kağıdı ya da rulo havlu üretimi için kullanılabileceği gibi yakıt olarak ya da enerji üretiminde kullanılabilir. Enerji kaynağı konusunda sıkıntı yaşamamak için bu tür atıklardan faydalanmak gereklidir.

Plastik Atıkların Geri Dönüşümü

Plastik, doğada normal şartlarda bulunan bir madde olmadığından dolayı ciddi bir kirleticidir. Gün geçtikçe doğadaki plastik atık miktarı artmakta ve ekosistemi bozacak düzeylere gelmektedir. Bunun çözümü ise plastik kullanımını azaltmanın yanında geri dönüşümüne önem vermektir. Plastik atıkların geri dönüşümü sayesinde hem ekonomik kazanç sağlanır hem de çevre kirliliği azaltılmış olur.

Plastiklerin tamamen eritilmesi ile ikinci sınıf hammadde elde edilmiş olur. Kullanılmış plastiklerin geri dönüşümü ile birçok farklı ürün elde edilebilir.