Bireysel ve toplumsal düzenin sağlanması için kişilerin kendilerine, çevrelerine ve toplumlarına karşı üzerine düşen tüm görevleri layıkıyla yerine getirmesi gereklidir. Aksi halde düzendeki bozukluklar büyüyerek kapatılması zor hasarlara yol açacaktır. Sorumluluk tamda bu noktada, kişinin görevlerini yerini getirmesi ve üzerine düşenleri yapmasıdır. Sorumluluk Nedir? Sorumluluğun Bireye Faydaları adlı yazımızda, sorumluluğun birey üzerindeki etkileri hakkında bilgiler yer almaktadır.

Sorumluluk Genel Hatlarıyla Nedir?

Kişilerin önce kendilerine daha sonra ise yaşadığı çevre ve toplumuna karşı görev ve yükümlülükleri vardır. Kişinin üzerine düşen yükümlülükleri layıkıyla yerine getirmesi kendisine saygı duymasını ve toplumsal düzenin oluşmasını sağlamaktadır.

Sorumluluk sadece kişisel çıkarlar için düşünülemez. Görev yaptığı kuruma, hizmet sunduğu insanlara, sosyal çevresine, ailesine, ülkesine ve buna benzer birçok kitleye karşı sorumludur. Her insanın sorumlulukları değişkenlik gösterse de temel olarak bu başlıklardaki görevleri yerine getirmesi gereklidir.

Sorumluluk Çeşitleri Nelerdir?

Her bireyin sorumlulukları değişkenlik göstermektedir. Kişinin ekonomik durumu, çalıştığı iş, aile yapısı ve ailesel durumlar, fiziki yeterlilik gibi etkilendiği faktör vardır. Aile ve iş hayatı başta olmak üzere belirli sorumluluklar belirir. Bunların yerine getirilmesi hayatın devamını sağlar.

  • Kemal üniversite eğitimi görmektedir. Ancak maddi durumu yeterli olmadığı için çalışmak zorundadır. Hem eğitimini sürdürür hem de çalışır. Bu sürecin devam etmesiyle üniversiteye ve iş yerine karşı sorumlulukları vardır.
  • Aysel Matematik öğretmenidir. MEB tarafından belirlenen okul programını öğrencilere anlatmak zorundadır. Konu anlatmak Aysel öğretmenin meslek sorumluluğudur.

Sorumluluklar üstlendiğimiz her işte değişkenlik göstermektedir. Ancak bu konuda belirli sorumluluk çeşitleri; Ekonomik sorumluluk, kişisel sorumluluk, kurumsal sosyal sorumluluk ve sosyal sorumluluk şeklinde sıralanabilir.

Sorumluluk Duygusunun Faydaları

Sorumluluk duygusu, bireylere yeni değerler katmakta veya var olan değerlerini daha üst seviyeye çıkarmaktadır. Bu nedenle küçüklük döneminden yetişkinliğe kadar her bireyin sorumluluklarını yerine getirmesine dikkat edilmelidir. Ebeveynler bu özelliği çocuklarına aşılayarak görev ve yükümlülüklerini mutlaka yerine getirmelerini öğretebilirler. Sorumluluğun bireye faydaları;

  • Özgüven

Sorumluluklarını yerine getiren kişilerde özgüven yükselmesi gözlenir. Bunun sebebi kişinin başarabildiğini ve yapabildiğini göstermesidir. “Ben yaptım, ben başardım” hissi, özgüvene olumlu katkı sunacaktır.

  • İnsanlara ve Çevreye Saygı

Sorumluklar sadece bireye ve diğer insanlara karşı değildir. Yaşadığımız çevreye, doğaya ve topluma karşı da sorumluluklarımız bulunur. Sorumluluklarını yerine getiren kişiler çere, doğa ve toplum üçgeninin farkına vararak saygılı bir şekilde yaşam sürmeyi öğrenir.

  • Yardımseverlik

Sorumluluk duygusu gelişmiş kişiler diğer kişilerin de sorumluluklarının farkına varır. Onlara yardımcı olarak iyi niyetli yaklaşımı benimser.

  • Sonuçlara Katlanmak

Kişi olumlu ve olumsuz tüm davranışlarının karşılığını almaktadır. Sorumluklarını yerine getirdiğinde olumlu şeylerle karşılaşma olasılığı daha yüksektir. Görevlerini yerine getirmek ile getirmemek arasında tercih yapan kişiler, daha sonraki süreçte yapacağı şeylerin sonuçlarını düşünmeye başlarlar.

  • Kendi Kararlarını Alabilme

İnsanın birey olabilmesini sağlayan en büyük özelliklerden bir tanesi kendi kararlarını alabilmesidir. Sorumluk alabilen ve yaptığı tüm hamlelerin sonuçlara katlanan kişiler kendi kararlarını almak konusunda daha mantıklı ve cesur düşünceler oluşturur.

  • Bireysel İhtiyaçlarını Karşılayabilme

Kendisinin farkına varan her birey, yaşamsal faaliyetlerinde gücünün yettiği ve sorumluluğunu alabildiği işleri yapar. Bireyin karar alabilmesi ve ihtiyaçlarını kendi karşılayabilmesi küçüklük dönemlerinden beri öğretilmesi gereken davranışlardandır.

  • Düzenli Olur ve Zamanını İyi Değerlendirir

Gün içinde birçok farklı kişi ve kuruma karşı sorumluluklarımız vardır. Bunların yerine getirilmesi için plan yapılması zamanın iyi değerlendirilmesine ve düzenin oluşmasına yol açar. Kişi gün içindeki sorumluluklarının tamamını yerine getirmek için yoğun uğraş verecektir.