Türklerin Tarih Boyunca Kullandığı Alfabeler Nelerdir ?

Türkler çok geniş coğrafyalarda yaşamış ve farklı kültürlerle iletişim kurmuştur. Türklerin tarih boyunca kullandığı alfabeler bu sebeple çok farklılık göstermektedir. Bir toplumun dili dininden, yaşadığı çevredeki milletlerden etkilenir. Türklerin yaşadıkları yerler ve yaşam şekilleri kullandıkları alfabelere yansımıştır. Türklerin kullandıkları alfabeler Türk tarihi hakkında da bize bilgi vermektedir. Türkler Orta Asya’dan çıkıp Avrupa önlerine gelene kadar beş farklı alfabe kullanmışlardır. Bu alfabeleri bazen tek alfabe olarak kullanırken bazen de aynı anda iki alfabeyi kullanmışlardır. Türk tarihinde yer alan devletler iki alfabeyi kendileri oluşturmuştur. Bunun dışında kalan üç alfabe farklı dillerin, dinlerin ve kültürlerin etkisi ile oluşturulmuştur.

Türklerin Tarih Boyunca Kullandığı Alfabeler Hangileridir?

Türkler Orta Asya’da kendi haline ve dış etkilere kapalı bir millet iken göçlerle birlikte dünyanın farklı yerlerine gitmiş ve farklı kültürlerle iletişim kurmuşlardır. Gittikleri her yerde iletişim kurdukları kültürlerden Türk diline bir şeyler katmışlardır. Böylece çok zengin bir dil yapısı ortaya çıkmıştır. Türklerin tarih boyunca kullandığı alfabeler  şu şekilde sıralanabilir:

Göktürk Alfabesi:

gokturk alfabesi - Türklerin Tarih Boyunca Kullandığı Alfabeler Nelerdir ?

Türklere ait bir alfabedir. Türklerin en çok kullandığı alfabe olarak bilinmektedir. Bu alfabe Göktürk Alfabesi adını Orhun Yazıtları’ndan almıştır. Orhun Yazıtları’nın diğer adı Göktürk Yazıtları’dır. Bu alfabeyi Göktürk Devleti, Hunlar başta olmak üzere pek çok Türk topluluğu kullanmıştır. Alfabe sağdan sola doğru yazılıp yine bu şekilde okunmaktadır. Göktürk Alfabesi Türklerin tarih boyunca kullandığı alfabelerarasında en çok harf sayısına sahip olan alfabesidir. Bu alfabe 38 harften oluşan bir alfabe olup 4 tanesi sesli harftir. Bu 4 adet sesli harf uygulamada 8 adet sesi karşılamak üzere kullanılmaktadır. Göktürk Alfabesi’nde bazı heceleri karşılamak üzere kullanılan harfler bulunmaktadır. Bu heceler nd, nç, ku, kü, ko, ük, uk ve ok heceleridir.

Uygur Alfabesi:

uygur alfabesi - Türklerin Tarih Boyunca Kullandığı Alfabeler Nelerdir ?

Göktürk Devleti’nin dağılmasından sonra onun yerine Uygur Devleti kurulmuştur. Uygur Devleti Orta Asya’da yaşayan Türklerin yaşam tarzlarında ve kültürlerinde köklü değişiklikler yapmıştır. Türkler bu dönemde yerleşik hayat geçmiş ve bu durum birçok şeyi etkilemiştir. Uygur Devleti kendi alfabesini oluşturmuştur. Bu alfabede 18 işaret ve sembol bulunmaktadır. Bunlar içinde 4 tanesi sesli harf olarak kullanılan semboldür. Uygur Alfabesi bitişik olarak yazılmaktadır. Yine bu alfabe sağdan sola doğru yazılıp okunmaktadır.

Kiril Alfabesi:

kiril alfabesi - Türklerin Tarih Boyunca Kullandığı Alfabeler Nelerdir ?

Kiril Alfabesi Türklerin baskı ve zorlama ile kullandıkları bir alfabedir. Türkler Orta Asya’da yaşadıkları dönemde Rusya’nın baskı ve zorlamasına maruz kalmıştır. Bu dönemde Kiril Alfabesi Türklere zorla kabul ettirilmiş ve kullandırılmıştır. Kiril Alfabesi 38 harften oluşmaktadır. Bu alfabe Türklerin tarih boyunca kullandığı alfabeler içinde en çok sesli harfe sahip olan alfabesidir. 11 adet sesli harf bulunan Kiril Alfabesi soldan sağa doğru yazılıp yine bu şekilde okunmaktadır.

Arap Alfabesi:

arap alfabesi - Türklerin Tarih Boyunca Kullandığı Alfabeler Nelerdir ?

Türklerin İslamiyet’i kabul etmesi tüm yaşantılarını etkilediği gibi kullandıkları alfabeyi de etkilemiştir. Türkler İslamiyet’i kabul ettikten sonra dünya üzerinde çok daha fazla söz sahibi olmaya başlamıştır. Özellikle fetih düşüncesi ile birçok farklı topraklara girilmiş ve farklı kültürlerle iletişime geçilmiştir. Bunun yanında İslamiyet’i öğrenmek ve de anlatmak için Arap Alfabesi kullanılmaya başlamıştır. Çok uzun süreli kullanılan Arap Alfabesi Atatürk’ün yapmış olduğu harf inkılabı ile sona erdirilmiştir. Arap Alfabesi’nde 28 harf bulunmaktadır. Türkler bu alfabeyi kullanırken bazı harf eklemeleri yapmışlardır. Bunun sebebi de Türkçe’de olan bazı kelimeleri yazabilmek için Arap Alfabesi’nin yeterli olmamasıdır. Türk tarihinde yer alan pek çok önemli eser Arap Alfabesi ile oluşturulduğu için Türklerin tarih boyunca kullandığı alfabeler arasında bu alfabenin çok önemli bir yeri vardır.

Latin Alfabesi:

latin alfabesi - Türklerin Tarih Boyunca Kullandığı Alfabeler Nelerdir ?

Bu alfabe dünya üzerinde çok fazla kullanılan bir alfabedir. Latin Alfabesi bizim tarihimizde ilk olarak Azeriler tarafından kullanılmıştır. Onların kullanmaları Türk diline de uygun bir alfabe olduğunu ortaya koymuş ve 1928 yılında yapılan harf inkılabı ile Latin Alfabesi’ni kullanılmaya başlamıştır. Türklerin kullandıkları Latin Alfabesi’nde 21 sessiz 8 adet sesli harf bulunmaktadır. Latin Alfabesi’ni alırken dilimize uygun hale getirmek için onlarda olmayan Ç, Ğ, Ö ve Ü harflerini ekleyerek kullanmaya başlanmıştır. Latin Alfabesinde Q,X ve W gibi harfler bulunmaktadır. Bu alfabenin öğrenilmesi çok kolay olduğu için Atatürk tarafından Latin Alfabesi kabul edilmiştir. Alfabe soldan sağa doğru yazılıp okunmaktadır.

Bunları da beğenebilirsin
2 Yorumlar
  1. Beril Gülen diyor

    Göktürk alfabesinin özellikleri ve avantajları çok hoşuma gitti yazı stili zaten efsane biz Türkler gerçekten çok güzel işler çıkartmışız zamanında ama değerini bilemedik bence alfabemiz bile ne kadar onurlu.

    1. ISMAIL diyor

      Türklerin kullandığı alfabeler sıralamasında ilk sıra Göktürk Alfabesi yer alıyor. Bende inanın yazı stilini çok beğendim okunuşu hakkında birkaç video izledim gerçekten çok orjinal bir alfabe olmuş.

Cevap bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.